Προβιομηχανικές Κοινωνίες Ι


Η εμφάνιση του αστικού φαινομένου και η δημιουργία πόλεων στην ανατολική Μεσόγειο και την εγγύς Ανατολή.


Στόχοι Μαθήματος

Βασικό στόχο του μαθήματος αποτελεί η γνωριμία και η εξοικείωση του φοιτητή με τις προβιομηχανικές κοινωνίες, τα ήθη, τα έθιμα και τα βασικά συστατικά τους.


Προαπαιτούμενες Γνώσεις

Κανένα προπαιτούμενο.


Περιεχόμενα

Περιεχόμενο   Η εμφάνιση του αστικού φαινομένου και η δημιουργία πόλεων στην ανατολική Μεσόγειο και την εγγύς Ανατολή   Α. Σύνδεση με την νεολιθική επανάσταση Από έναν τρόπο ζωής που βασιζόταν στο κυνήγι και στη συλλογή καρπών μεταβαίνομε σε έναν τρόπο ζωής που βασίζεται στην γεωργία / κτηνοτροφία και κυρίως στην σταδιακή εμφάνιση πλεονάσματος και την δημιουργία προυποθέσεων για ανταλλαγές προιόντων, για πληθυσμιακή πύκνωση, για εξειδίκευση και επιμερισμό αρμοδιοτήτων. Πότε; περί το 10.000 π.Χ. Ορισμός αστικού φαινομένου. Ποικίλα κριτήρια και κυρίως συνδυασμός αυτών. Ζητήματα δημογραφίας Βιοτεχνικές εγκαταστάσεις Οχυρώσεις Μέγεθος και δομή του οικισμού Διάρκεια ζωής του οικισμού Σε κάθε περίπτωση, μείζων προυπόθεση η πληθυσμιακή συγκέντρωση Το παράδειγμα της Ιεριχούς, το παράδειγμα του Catal Huyuk Ζητήματα παραγωγής και μεταφοράς προιοντων Γεω-οικονομικός ντετερμινισμός ; Η αμφίδρομη σχέση πόλεως – υπαίθρου Πόλεις και πολιτικές ιεραρχήσεις (οι ιδιοτυπίες της Μεσοποταμίας, της Αιγύπτου, της Φοινίκης, της Ιουδαίας)   Β. Συλλογική μνήμη, συνείδηση, ταυτότητα Πέραν των υλικοτεχνικών δομών και διαδράσεων ως προυποθέσεων του αστικού φαινομένου, γίνεται αναφορά στο θεμελιώδες ζήτημα της συγκρότησης της συλλογικής μνήμης και της καταγραφής της. Αναφορά στο έργο και στις θέσεις του Μ Halbachs. Οι χωρο-χρονικές προυποθέσεις της μνήμης Η συσχέτιση με την ομάδα, οι τελετές, τα ημερολόγια Η ανακατασκευή Μνημοτεχνική – σκηνοθεσία – συμμετοχή Από τις τελετές στα κείμενα: η γραφή, ο κανόνας Επανάληψη και απόκλιση (Αριστοτέλης)   Γ. Η ελληνική πόλη [Σημειωτέον ότι το μάθημα δεν βασίζεται σε μία εξελικτική προσέγγιση του αστικού φαινομένου από τις απαρχές του και εξής. Μεσολαβούν φάσεις οι οποίες δεν εξετάζονται στα πλαίσια του μαθήματος, όπως π.χ. η φάση του μινωικού ή του μυκηναικού κόσμου κοκ.] Επιστροφή στη συζήτηση περί ορισμού πόλεως: εν τέλει τα διάφορα κριτήρια που έχουν προταθεί (οχυρώσεις, μέγεθος, διάρκεια, δομή κλπ.) είναι αποτελέσματα μιας συγκεκριμένης διαδικασίας συγκέντρωσης πληθυσμού η οποία = αστικοποίηση. Το ζήτημα της εξάπλωσης του αστικού φαινομένου στον μεσογειακή λεκάνη: εμπορικές δραστηριότητες, η αναζήτηση των μετάλλων, η διάδοση του γραπτού κώδικα επικοινωνίας, οι αποικίες (Φοίνικες και Ελληνες, αλλά και οι Ετρούσκοι) Το εύγλωττο παράδειγμα της Κυρήνης (631 π.Χ.) Η τεκμηριωτική σημασία των καταλοίπων του υλικού πολιτισμού. Οι σχέσεις ελληνικής χερσονήσου με ανατολική Μεσόγειο. Οι μεταναστεύσεις πληθυσμών. Οι ερμηνείες των Αρχαίων: Θουκυδίδης. Η ιδεολογική χρήση των πληθυσμιακών μετακινήσεων από τους μεταγενεστέρους Το παράδειγμα της αρχαιολογικής θέσης στο Λευκαντί της Ευβοιας Οι μεγάλες αλλαγές του 8ου αιώνα. Από την καύση των νεκρών στον ενταφιασμό. Ενδείξεις κοινοτικής οργάνωσης και οργάνωσης του κοινοτικού χώρου. Ο κόσμος των θεών: ναοί, μνημεία, προσφορές από ντόπιους και ξένους. Νέα πεδία κοινωνικής προβολής (κτερίσματα – αναθήματα / ταφή – προσφορά / οικογένεια – άτομο / ντόπια κοινωνία – ευρύτερος κύκλος) => ενίσχυση της κοινότητας / χωρικές συνιστώσες στη συγκρότηση της επικράτειας Γραφή και αλφάβητο Η νέα κοσμοαντίληψη Οι αποικίες και οι εξωγενείς παράγοντες στ διαμόρφωση της μητροπολιτικής κοινότητας Γραφή και προφορικότητα: η επική ποίηση του Ομήρου και του Ησιόδου. Η οργάνωση των κοινωνιών του Ομήρου και οι αξίες της. Τα δεδομένα ενός νέου αιώνα: οι καλλιτέχνικές επιλογές του 7ου αιώνα. Νέα στρατιωτική οργάνωση, το παράδειγμα της Σπάρτης. Οι πολιτικοί θεσμοί και τα πολιτικά συμφραζόμενα. Οι νομοθέτες, οι νέες πόλεις.

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Βαθμίδα:

Τύπος:

Προπτυχιακό

(A+)


Εκπαιδευτές: Παναγιώτης Δουκέλλης
Τμήμα: Τμήμα Κοινωνιολογίας
Ίδρυμα: Πάντειον Πανεπιστήμιο
Θεματική Περιοχή: Κοινωνιολογία
Άδεια Χρήσης: CC - Αναφορά - Μη Εμπορική Χρήση - Όχι Παράγωγα Έργα

Επισκεφτείτε το μάθημα

ΜΟΙΡΑΣΤΕΙΤΕ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ