Βρέθηκαν 22 μαθήματα
ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ

ΒΑΘΜΙΔΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΙΔΡΥΜΑ

ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
social sciences  subject

Ανθρωπολογία της Συγγένειας και του Φύλου [open]

Βενετία Καντσά - Μεταπτυχιακό - (A-)
ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Το μάθημα αφορά στη παρουσίαση και ανάλυση των κυριότερων ανθρωπολογικών θεωριών για τη μελέτη της συγγένειας και του φύλου

social sciences  subject

Ανθρωπολογία της Συγγένειας [open course]

Βενετία Καντσά - Προπτυχιακό - (A-)
Tμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Η συγγένεια υπήρξε το προνομιακό πεδίο μελέτης και έρευνας της ανθρωπολογίας για περίπου έναν αιώνα, μέχρι τη δεκαετία του 1970, όταν το ανθρωπολογικό ενδιαφέρον για τη μελέτη των συγγενειακών σχέσεων μειώθηκε αισθητά ύστερα από την κριτική που δέχτηκαν οι επονομαζόμενες ολιστικές προσεγγίσεις της συγγένειας. Ωστόσο, οι επιδράσεις της συμβολικής προσέγγισης της συγγένειας και των φεμινιστικών αναλύσεων του φύλου, της αναπαραγωγής και της σεξουαλικότητας, αλλά και οι εθνογραφικές καταγραφές των τρόπων με τους οποίους κατασκευάζονται και νοηματοδοτούνται οι συγγενειακές και οικογενειακές σχέσεις στις δυτικές κοινωνίες είχαν ως συνέπεια την ανανέωση του ανθρωπολογικού ενδιαφέροντος για τη μελέτη της συγγένειας και της οικογένειας τις τελευταίες δεκαετίες.

social sciences  subject

Εθνογραφία: Διαμορφώνοντας το σύγχρονο πεδίο

Πηνελόπη, Ρίκη, Δάφνη, Βασιλική Παπαηλία, Βαν Μπούσχοτεν, Τραγάκη, Γιακουμάκη - Προπτυχιακό - (A+)
Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Το μάθημα αυτό φέρνει φοιτητές/ριες σε επαφή με τρέχοντα ζητήματα στην εθνογραφική έρευνα, ενώ προσφέρει ευκαιρία για εξάσκηση με βασικές τεχνικές έρευνας. Το μάθημα δεν αποτελεί ιστορική επισκόπηση της μεθοδολογίας της εθνογραφίας. Αντίθετα, ξεκινάει από σημερινούς προβληματισμούς των εν ενεργεία εθνογράφων. Η κεντρική ερώτησή μας θα είναι: ποιο είναι—και ποιο θα μπορούσε να είναι—το «πεδίο» της εθνογραφικής μελέτης στη σύγχρονη συνθήκη. Στην εξερεύνηση του θέματος θα διευρύνουμε τη συζήτηση πέρα από τα κανονικά όρια ώστε να μιλήσουμε για θέματα όπως η μη-ακαδημαϊκη χρήση της ενθογραφίας (π.χ., στο μάρκετιγκ και το στρατό), η χρήση της εθνογραφίας σε άλλες επιστήμες (π.χ., εκπαίδευση), η σχέση της εθνογραφίας με τον πολιτικό ακτιβισμό και, τέλος, οι δυνατότητες ύπαρξης μιας ποιοτικής μεθοδολογίας στο σύγχρονο τεχνοκρατικό πανεπιστήμιο. Το σπονδυλωτό αυτό μάθημα διδάσκεται από τα μέλη του τομέα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας. Εντάσσεται στο πρόγραμμα «Ανοικτά Ψηφιακά Μαθήματα» και οι περισσότερες από τις παραδόσεις του θα βιντεοσκοπηθούν. Ενώ το μάθημα απευθύνεται κυρίως σε προπτυχιακούς φοιτητές/ριες κοινωνικής ανθρωπολογίας, φοιτητές/ριες άλλων κατευθύνσεων που έχουν ένα αποδεδειγμένο ενδιαφέρον για στο αντικείμενο και έχουν ήδη παρακολουθήσει ένα αριθμό ανθρωπολογικών μαθημάτων μπορούν να γίνουν δεκτοί στο μάθημα κατόπιν συνεννόησης με τους διδάσκοντες.

social sciences  subject

Ειδικά θέματα γενικής πολιτειολογίας και συνταγματικού δικαίου

Πολυξένη Παπαδάκη - Προπτυχιακό - (A-)
Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης, Πάντειον Πανεπιστήμιο

Σχετικά με το σύγγραμμα που θα βρείτε αριστερά στην ενότητα έγγραφα: Αντικείμενο της παρούσας μονογραφίας, όπως προκύπτει και από τον τίτλο της, είναι η νομική θεωρία της επανάστασης. Πρόκειται για τη θεωρία, που διαμορφώθηκε από το δημόσιο δίκαιο και η οποία ασχολείται με την έννοια της επανάστασης και τις συνέπειές της για το δίκαιο και το κράτος. Η εργασία εξετάζει ιδίως την έννοια της επανάστασης και την προβληματική της δικαιοπαραγωγικής εξουσίας αυτής. Ειδικότερα, εξετάζονται η αναγνώριση, η θεμελίωση, και οι προϋποθέσεις εφαρμογής της αρχής της δικαιοπαραγωγικής εξουσίας της επανάστασης στην αλλοδαπή, στην Ελλάδα και στο διεθνές δίκαιο. Η μελέτη ασχολείται επίσης με την ερμηνεία της πρωτότυπης διάταξης του άρθρ. 87 § 2 του ισχύοντος Συντάγματος της Ελλάδας, η οποία αποκλείει τη δικαιοπαραγωγική εξουσία του πραξικοπήματος. Νέο Ψυχικό, Νοέμβριος 2014 Σημαντική σημείωση: Σύμφωνα με το Ν. 2121/93 για την πνευματική ιδιοκτησία απαγορεύε-ται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος έργου, η αποθήκευσή του σε βάσεις δεδομένων,η αναμετάδοσή του σε ηλεκ- τρονική ή οποιαδήποτε άλλη μορφή, στο πρωτότυπο ή σε μετάφραση ή άλλη διασκευή χωρίς τη γραπτή άδεια της συγγραφέως.

social sciences  subject

Αυτόχθονοι Πολιτισμοί, Βιωσιμότητα και Παγκοσμιοποίηση

Diana Riboli - Προπτυχιακό - (A-)
Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πάντειον Πανεπιστήμιο

Τι σημαίνει «αυτόχθονες» ή «ιθαγενείς» στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο κόσμο; Με ποιο τρόπο καθορίζεται η «αυθεντικότητα» των ομάδων αυτών σε ένα υπάρχον πλαίσιο αποικιοκρατικής και μεταποικιακής φαντασιακής αντίληψης; Είναι εφικτή μια βιώσιμη ανάπτυξη, δηλαδή μια ανάπτυξη που λαμβάνει υπόψη της τις οικολογικές περιβαλλοντικές αντιλήψεις των διαφορετικών αυτοχθόνων λαών; Το μάθημα στοχεύει στην ανάλυση των απειλών και των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι λεγόμενοι αυτόχθονες πολιτισμοί στην πάλη για την επιβίωση και την αναγνώριση δικαιωμάτων. Αντλώντας από πρόσφατα εθνογραφικά παραδείγματα και υλικό από διάφορες χώρες του κόσμου, καθώς και από θεωρίες της οικολογικής ανθρωπολογίας και της ανθρωπολογίας της ανάπτυξης, οι φοιτητές θα διερευνήσουν τις «αυτόχθονες» αντιλήψεις και τις στρατηγικές περί βιωσιμότητας στη συνάντηση ή/και τη σύγκρουσή τους με τα συμφέροντα της παγκόσμιας αγοράς ή/και των τοπικών πολιτικών και οικονομικών καθεστώτων.

social sciences  subject

Ανθρωπολογία του Χώρου

Ελεάνα Γιαλούρη - Προπτυχιακό - (A-)
Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πάντειον Πανεπιστήμιο

Συνηθίζουμε να θεωρούμε το χώρο ως μια αφηρημένη διάσταση μέσα στην οποία λαμβάνουν χώρα οι ανθρώπινες δραστηριότητες. Το μάθημα αντίθετα προβάλλει την έννοια του χώρου ως ενεργά εμπλεκόμενου στην ανθρώπινη δραστηριότητα και εμπειρία. Ο χώρος δεν είναι μόνο κοινωνικά και πολιτισμικά παραγόμενος, αλλά είναι παράλληλα καθοριστικός στη διαμόρφωση ανθρώπινων δραστηριοτήτων και κοινωνικών σχέσεων. Στο μάθημα γίνεται αναδρομή σε ανθρωπολογικές προσεγγίσεις του χώρου, από παλαιότερες θετικιστικές, λειτουργιστικές και δομιστικές, έως πιο πρόσφατες που αναδεικνύουν την πολιτική διάσταση του χώρου και τον προσεγγίζουν υπό το πρίσμα της θεωρίας της πρακτικής και της φαινομενολογίας. Μέσα από ποικίλες εθνογραφικές μελέτες εξετάζονται διαφορετικές εμπειρίες του χώρου που δεν έχουν απαραίτητα σχέση με ένα δυτικό τρόπο ζωής και σκέψης. Ακόμη εξετάζονται οι τρόποι με τους οποίους ο χώρος εμπλέκεται σε ζητήματα ταυτότητας, γίνεται αντικείμενο διεκδίκησης και μετατρέπεται σε πεδίο διαπραγμάτευσης εξουσίας. Τέλος διερευνώνται οι σημασίες του χώρου σε μια εποχή που συνεχή ρεύματα ανθρώπων, πληροφοριών, ιδεών και εμπορευμάτων υπερβαίνουν τα εθνικά σύνορα και δεν ταυτίζονται πλέον με ένα μοναδικό χώρο προέλευσης.

social sciences  subject

Εθνοϊατρική

Diana Riboli - Προπτυχιακό - (A-)
Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πάντειον Πανεπιστήμιο

Το μάθημα στοχεύει στην ανάλυση ιατρικών συστημάτων ως κοινωνικά και πολιτισμικά μορφώματα σε διαφορετικούς πολιτισμούς. Στη διάρκεια των διαλέξεων οι φοιτητές θα ερευνήσουν εθνοϊατρικά συστήματα όπως σαμανισμός και παραδοσιακά θεραπευτικά συστήματα προφορικών πολιτισμών, συμπληρωματική και εναλλακτική ιατρική (με ιδιαίτερη έμφαση στην Ayurveda και την Κινέζικη Ιατρική), καθώς και περιπτώσεις ιατρικού πλουραλισμού. Παρότι και η βιοϊατρική μπορεί να θεωρηθεί ένα από τα πολλά εθνοϊατρικά συστήματα του κόσμου, το μάθημα θα επικεντρωθεί κυρίως σε συστήματα τα οποία δεν χρησιμοποιούν βιοϊατρικές μεθόδους και δεν βασίζονται στον ιατρικό υλισμό. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στις αιτίες και στους μηχανισμούς συγκρούσεων ή/και αποδoχής μεταξύ διαφορετικών συστημάτων ενόψει της παγκοσμιοποίησης, καθώς και των περιβαλλοντικών, οικονομικών, πολιτικών και θρησκευτικών αλλαγών ή/και απειλών.

social sciences  subject

Μεθοδολογία της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας

Diana Riboli - Προπτυχιακό - (A-)
Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πάντειον Πανεπιστήμιο

Στο μάθημα εξετάζονται η θεωρία και οι μέθοδοι της εθνογραφικής έρευνας με έμφαση α) στην ιστορική ανάπτυξη της εθνογραφίας και β) στον τρόπο με τον οποίο η συλλογή των ανθρωπολογικών δεδομένων σχετίζεται με τη θεωρία και τη μεθοδολογία. Το μάθημα αναφέρεται σε μεθοδολογικές και επιστημολογικές έννοιες και εργαλεία της ανθρωπολογίας και εξετάζει ζητήματα όπως: η πολιτική και η πρακτική της επιτόπιας έρευνας· ο/η ανθρωπολόγος ως υποκείμενο και αντικείμενο της παρατήρησης: δι-υποκειμενικότητα και αναστοχαστική ανθρωπολογία· τα στάδια της ενσωμάτωσης κατά τη διαδικασία της επιτόπιας έρευνας και η διαδικασία εμβάπτισης στην ετερότητα· το ερώτημα της "ανθρωπολογίας οίκοι", καθώς και ερευνητικά ζητήματα της εθνογραφικής έρευνας σε αναπτυγμένες κοινωνίες και αστικούς πληθυσμούς· η εθνογραφία ως κείμενο. Στο μάθημα συζητιούνται επίσης μεθοδολογικά και επιστημολογικά ζητήματα που αφορούν τη συλλογή/κατασκευή και ανάλυση ερευνητικών ‘δεδομένων’. Στις ενότητες του μαθήματος περιλαμβάνονται επίσης συζητήσεις που αφορούν πρόσφατους μεθοδολογικούς προβληματισμούς (πχ. η επιτόπια έρευνα σε επικίνδυνο περιβάλλον, ο ρόλος των αισθήσεων και της προσωπικότητας του ερευνητή στο πεδίο της έρευνας κλπ) Σημαντική σημείωση: "Η παρούσα συλλογή άρθρων και αποσπασμάτων από ακαδημαϊκά συγγράμματα πραγματοποιείται για το σκοπό της εκπαιδευτικής υποστήριξης του μαθήματος εαρινού εξαμήνου «Μεθοδολογία της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας», στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, σύμφωνα με τα άρθρα 19 και 21 του Ν.2121/1993 περί "Πνευματικής ιδιοκτησίας, συγγενικών δικαιωμάτων και πολιτιστικών θεμάτων. Η αναπαραγωγή αυτής είναι επιτρεπτή αποκλειστικά σε αυτό το πλαίσιο, κάθε περαιτέρω αναπαραγωγή αυτής και για σκοπό διάφορο από τον προαναφερθέν απαγορεύεται, γίνεται με αποκλειστική ευθύνη του προσώπου που την τελεί και συνιστά παραβίαση της νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας."

social sciences  subject

Ανθρωπολογία και Υλικός Πολιτισμός

Ελεάνα Γιαλούρη - Προπτυχιακό - (A-)
Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πάντειον Πανεπιστήμιο

Ο κόσμος των πραγμάτων και των υλικών που παράγουν οι άνθρωποι αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα των πολιτισμών τόσο του παρελθόντος όσο και του παρόντος. Αν και το ενδιαφερόν των ανθρωπολόνων για τον υλικό πολιτισμό είναι τόσο παλιό όσο και η ίδια η ανθρωπολογία, ο Υλικός Πολιτισμός ως αυτοδύναμο πεδίο μελέτης αρχίζει να χαίρει μιας εντατικότερης και συστηματικότερης έρευνας πολύ αργότερα. Από παθητικοί δείκτες κοινωνικών σχέσεων ή από τέχνεργα που απλώς εξυπηρετούν λειτουργικές ανάγκες, πρόσφατες μελέτες έχουν αναγνωρίσει στα πράγματα έναν πολύ πιο ενεργητικό και αποφασιστικό ρόλο στην κοινωνία. Τα πράγματα δεν εικονογραφούν απλώς την ανθρώπινη πράξη, αλλά μετέχουν αυτής και εμπλέκονται στην παραγωγή κοινωνικών πραγματικοτήτων και στη διαμόρφωση ανθρώπινων συμπεριφορών και αξιών. Στο συγκεκριμένο κύκλο μαθημάτων συζητούνται αναλυτικά θεωρίες και εθνογραφίες που έχουν αποτελέσει σταθμό στη διαμόρφωση του ερευνητικού πεδίου του Υλικού Πολιτισμού και συνδέονται με γενικότερες φιλοσοφικές αναζητήσεις οι οποίες πραγματεύονται την σχέση μας με την ύλη, καθώς και τα όρια ανάμεσα στα υποκείμενα και τα αντικείμενα.

social sciences  subject

Εθνοϊατρική

Diana Riboli - Προπτυχιακό - (A-)
Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πάντειον Πανεπιστήμιο

Το μάθημα στοχεύει στην ανάλυση ιατρικών συστημάτων ως κοινωνικά και πολιτισμικά μορφώματα σε διαφορετικούς πολιτισμούς. Στη διάρκεια των διαλέξεων οι φοιτητές θα ερευνήσουν εθνοϊατρικά συστήματα όπως σαμανισμός και παραδοσιακά θεραπευτικά συστήματα προφορικών πολιτισμών, συμπληρωματική και εναλλακτική ιατρική (με ιδιαίτερη έμφαση στην Ayurveda και την Κινέζικη Ιατρική), καθώς και περιπτώσεις ιατρικού πλουραλισμού. Παρότι και η βιοϊατρική μπορεί να θεωρηθεί ένα από τα πολλά εθνοϊατρικά συστήματα του κόσμου, το μάθημα θα επικεντρωθεί κυρίως σε συστήματα τα οποία δεν χρησιμοποιούν βιοϊατρικές μεθόδους και δεν βασίζονται στον ιατρικό υλισμό. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στις αιτίες και στους μηχανισμούς συγκρούσεων ή/και αποδoχής μεταξύ διαφορετικών συστημάτων ενόψει της παγκοσμιοποίησης, καθώς και των περιβαλλοντικών, οικονομικών, πολιτικών και θρησκευτικών αλλαγών ή/και απειλών.